List żelazny w polskim prawie

List żelazny - gwarancja ochronyudzielana w wiekach średnich, a także w czasach dzisiejszych w odpowiedniej formie przez władzę państwową lub terytorialną ludziom się do wybranegoterytorium np. kupcom.
Obecnie list żelazny stosuje się jako element procedury o trybienadzwyczajnym, zaniechający pod wybranymi warunkami podejrzanego od realizacji wyroku. W paragrafie 30, artykuł od 281 do 284 Kodeks postępowania karnego (kpk) uregulowana jest funkcja listu żelaznego. Odpowiednio z ta regulacją jeżeli oskarżony przebywający za granicą złoży oświadczenie, że stawi się do sądu lub do prokuratury w podanym czasie pod warunkiem udzielania odpowiedzi z wolnej stopy, właściwy rejonem sąd okręgowy może wydać oskarżonemu list żelazny. Sądzenie z wolnej stopy gwarantuje oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do całkowitego zakończenia sprawy. Czyliniemożna zastosowanie wobec niego tymczasowego aresztowania. Jeżeli jednak oskarżony:

  • nie stawi się w przewidzianym terminie na wezwanie prokuratora
  • będzie się wydalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju,
  • będzie nakłaniał do fałszywych zeznańlub w inny bezprawny sposób starał się utrudniać postępowanie karne
Właściwy miejscowo sąd okręgowy orzeka o cofnięciu listu żelaznego. Udzielenie listu żelaznego można uzależnić od złożenia poręczenia majątkowego. W razie odwołania listu żelaznego z powodu naruszenia zasad określonych powyżej wartości majątkowe przyznanej z tytułu poręczenia ulegają przepadkowi lub ściągnięciu.
Zwykle warunki listu żelaznego oskarżony ustala z odpowiednim organem za pośrednictwem adwokata.
Postanowienia w sprawie listu żelaznego rejonowy sąd wydaje jednoosobowo.