Czy może być rozwód kościelny?
W dzisiejszych czasach coraz więcej małżeństw, których ślubowanie kościelne okazało się nieporozumieniem, próbuje zmienić swą sytuację prawną. Młodzi ludzie nie orientują się, gdzie prowadić taki proces i na czym on polega.
W religii katolickiej nie przysnaje się separacji, jednak w nielicznych sytuacjach realne jest stwierdzenie nieważności małżeństwa albo dyspensa. O dyspensę można się starać, jeśli po ślubie nie zrealizowano małżeństwa oraz znana jest znacząca przyczyna do jej uzyskania np. żona po weselu poinformowała, że kocha innego, a za mąż poszła z przymusu, aby nadać nazwisko dziecku. by zaś potwierdzić nieważność małżeństwa, musi zaistnieć jedna z przyczyn zatwierdzanych przez prawo kanoniczne.
- brak zgody małżeńskiej, niemożliwość do rozpoczęcia ważnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej, podstępne wprowadzenie w błąd
- przeszkody małżeńskie, odmienna wiara męża i żony, niemożność płciowa, trwajacy już stosunek, uprowadzenie, pokrewieństwo.
- braki formy zawarcia małżeństwa, zmiana określonej procedury przy zawieraniu związku. np. może być sytuacja, gdy kapłan nie miała upoważnienia do asystowania przy ślubie w parafii wojskowej.
Najczęstszym powodem unieważnienia małżeństwa jest niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich.. Niezdolny do małżeństwa może być partner lub żonaobarczeni chorobami psychicznymi (zależność od pornografii, oziębłość). Niezdolny do małżeństwa może być też nałogowiec narkoman. Konkretna przyczyną, dla której partner może być psychologicznie i osobowościowo niezdolny do małżeństwa jest niedojrzałość emocjonalna. Też istotną przyczyną, dla jakiej nowożeńcy starają się o nieważność małżeństwa jest złożenie fałszywej przysięgi małżeńskiej.
Procesy małżeńskie rozpatrują Sądy Kościelne, które istnieją przy każdej diecezji. Na samym początku trzeba skierować się do proboszcza w własnej parafii i sporządzić skargę powodową (odpowiednik pozwu w Sądzie Cywilnym). Skarga powodowa winna przedstawiać: okresu znajomości przed ślubem narzeczonych, ich rodzin, nietypowych sytuacji majacych miejsce przed małżeństwem, na weselu i po zawarciu małżeństwa. Do skargi dołaćzyć zaświadczenie ślubu katolickiego i wyrok rozwodowy, jeśli taki istnieje, należy podać 3 - 4 świadków i dołączyć zaświadczenia chrztu oraz bierzmowania.
Po przekazaniu skargi powodowej odbywają się wysłuchania małżonków i świadków. Każdy jest wypytywany osobno oraz w innym terminie, w obecności Trybunału: Sędziego i Notariusza. Na przesłuchaniu obecny jest Obrońca Węzła Małżeńskiego oraz Adwokat Kościelny. Proces zakończy się wydaniem orzeczenia przez Sąd I Instancji. Jeśli zostanie stwierdzona nieważność małżeństwa, akta przekazywane są do Trybunału II Instancji. Dwa zgodne stwierdzenia znaczą, że małżeństwo zostało zawarte niezgodnie z prawem kanonicznym, jakiego bazą prawną jest Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku.